منبع: تبیان

تاثیر تزریقات داخل ستون فقرات (ترانس فورامینال) در درمان دردهای کمر و پا ناشی از دیسکهای کمری

کلینیک  درد نویسنده دکتر حیدریان فوق تخصص درد

تزریق استروئید به داخل فضای اپیدورال کمری بیش از نیم قرن است که بعنوان یکی از درمانهای دردهای سیاتیکی کمر به کار برده میشود.با توجه به اینکه در مورد تاثیر این روش در درمان طولانی مدت بیماران مبتلا به دیسکهای کمری اختلاف نظرهایی وجود دارد در ادامه مطلب به ذکر مطالبی راجع به این روش درمانی می پردازم.

ستون فقرات کمری از پنج مهره استخوانی تشکیل شده است که بخش بالایی ستون فقرات را به لگن وصل میکنند. در بین این پنج مهره دیسکهای کمری وجود دارند.هر دیسک از دو قسمت تشکیل شده است یک قسمت داخلی (نوکلئوس) که حلت ژله ای و نرم دارد و یک لایه خارجی که مانند حلقه ای قسمت میانی را در بر گرفته است . لایه خارجی حالت فیبری و ارتجاع پذیر دارد (آنولوس فیبروزوس).مشخصات ساختمانی دیسک سبب میشود دیسک بتواند با انعطاف پذیری فشارهای وارد آمده بر ستون فقرات را خنثی نماید.

در دو طرف هر مهره دو سوراخ وجود دارد که فورامن نامیده میشوند. رشته های نازک عصبی که از نخاع برای عصبدهی به پاها جدا میشوند از طریق این فورامن ها از ستون فقرات خارج میشوند.

زمانی که دیسکهای کمر آسیب میبینند در موارد خفیف دچار تغییر شکل میشوند و در موارد شدید تر قسمتی از لایه خارجی آنها پاره شده و ماده نرم داخلشان به بیرون راه پیدامینماید.تماس این ماده و فشار ناشی ازدیسک بر محل خروج عصب در ناحیه فورامن سبب ایجاد کمر درد و دردهای سیاتیکی می شود که میتواند بهمراه درجاتی از بی حسی گزگز و مور مور شدن درپاها انتشار یابند.

 بدن انسان قدرت ترمیم بسیار زیادی دارد وبلافاصله پس از ایجاد آسیب فرایند ترمیم و باز سازی شروع میشود. وجود التهاب و واسطه های التهابی در محل بیرون زدگی دیسک از این فرایند جلوگیری مینماید خصوصا اینکه قسمت داخلی دیسک که به  بیرون راه می یابد بصورت بالقوه سبب ایجاد التهاب و تورم و فشار مضاعف بر ریشه عصبی می شود.

انجام تزریق اپیدورال بخشی از مسیر درمان در بیماران مبتلا به کمردرد یا دردهای سیاتیکی اندام تحتانی میباشد.

این کار در بیمارانی بکار میرود که به  روشهای ساده تری مانند درمان دارویی – استراحت – فیزیوتراپی – آب درمانی پاسخ مناسبی نداده اند. انجام این تزریقات یک روش درمان میباشد که به بدن بیمار فرصت ترمیم رامیدهند تا حتی المکان از انجام عمل جراحی باز اجتناب شود.

روش نجام این تزریق نقش مستقیمی را در ایجاد اثر درمانی و پایداری این درمان دارد.

روشهای قدیمی این کار که توسط نیدلهای درشت اپیدورال در ناحیه خط وسط ستون فقرات (اینترلامینار) و بدون استفاده از فلوروسکوپ انجام میشده و شاید هنوز در بعضی مراکز درمانی انجام میشود جای خود را تکنیک جدید ترانس فورامینال داده اند.در جدید ترین مقالاتی که در این زمینه منتشر شده است تاثیر روشهای قدیمی تزریق اپیدورال را در درمان بیماران بسیار اندک توصیف نموده اند و شرط ایجاد اثر درمانی را انجام این کار بروش ترانس فورامینال تحت فلوروسکوپی دانسته اند.  مهارت پزشک در بکار گیری این تکنیک دقیق بر موفقیت عمل افزوده و سبب کاهش عوارض میشود.

در روش ترانس فورامینال از نیدل های نازکی استفاده میشود که آسیبی به باف عصبی وارد نگردد.بیمار در اتاق عمل وبصورت سرپایی پذیرش میشود. این کار نیاز به بیهوشی ندارد و با بیحسی موضعی انجام میشود.با توجه به تکنیک و لوازم بکار گرفته شده ای کار دردناک نمی باشد و بیماران تجربه ناخوشایندی از انجام آن ندارند.

فلوروسکوپ نوعی وسیله تصویر برداری است که توسط اشعه ایکس تصویر لحظه به لحظه از مراحل انجام تزریق را به ما میدهد. دقت میلیمتری این تصاویر سبب صحت کار و اجتناب از آسیب به بافتهای ستون فقرات میگردد.

 مراحل انجام تزریق ترانس فورامینال  پانزده تا بیست دقیقه به طول می انجامد و بیمار میتواند یک ساعت پس از انجام عمل ترخیص شده و با پای خودش به منزل برود.

در انجام این تزریقات داروهای استفاده شده پس از24 تا 48 ساعت تاثیر درمانی خود را نشان داده و وضعیت عمومی رفته رفته رو به بهبود میرود.با از بین رفتن التهاب و فشار از روی عصب درگیر مکانیسم ترمیم داخلی دیسک و فضاهایی که قبلا تحت فشار بوده را به وضعیت طبیعی نزدیک میکند . بیماران در چند روز اول پس از تزریق استراحت نسبی دارند و پس از آن تمرینات ورزشی خاصی را شروع مینمایند.  6 تا ۱۲هفته پس از تزریق وضعیت بهتر می شود و در صورت رعایت شرایط توصیه شده به بیماران بهبودی طولانی مدت به دست می آید.

در آخرین تحقیقاتی که بصورت طولانی مدت روی انجام این روش در بیماران مبتلا به فتق دیسکهای کمری در مقایسه با جراحی باز انجام شده این روش در 71 تا 84 درصد موارد سبب درمان بیماران شده است. این اثر در بیماران با فتق یکطرفه دیسک که باعث تنگی یکطرفه فورامن (سوراخ خروجی عصب) هستند بیشترمیباشد.

آیا این تزریقات نیاز به تکرار دارند؟ در بسیاری از بیماران که به این روش پاسخ کامل یا نسبتا کاملی را میدهند تکرار این تزریقات ضروری نمی باشد . در بعضی از بیماران که پاسخ نسبی به این روش میدهند جهت تکمیل کار انجام تزریق مجدد ضروری میباشد.

در بیمارانی که به این کار پاسخ نمیدهند روشهای بسته دیگری مانند لیزر پلاسما یا نوکلئوتومی از راه پوست جایگزین مناسبی برای درمان میباشد.در این روشها بدون نیاز به باز کردن پوست و با بیحسی موضعی قسمتی از دیسک بیرون زده با لیزر یا نوکلئو توم حذف می گردد.

 انتخاب بیماران برای استفاده از روش تزریق ترانس فورامینال پس از مراجعه بیماران به کلینیک درد و انجام معاینات دقیق و بررسی ام آر آی و در صورت لزوم نوار عصبی آنها مقدور می باشد.

در مجموع باتوجه به اینکه انجام تزریق ترانس فورامینال یک روش با تهاجم بسیار کم و وعوارض اندک میباشد و سبب بهبود درد حاد و درمان طولانی مدت در بیش از دو سوم بیماران با فتق دیسک شده است بهتر است این روش در بیماران مبتلا به کمردرد بعنوان قدم اول درمان پس از درمانهای اولیه دارویی بکار رود.

گروه دیگری از بیماران که با انجام تزریقات داخل اپیدورال درمان میگردند بیماران دچار چسبندگیهای داخل کانال پس از عمل جراحی کمر میباشند . این چسبندگیها در یک سوم عملهای جراحی باز ستون فقرات کمری اتفاق می افتند و میتوانند سبب درد و مشکلات حسی و حرکتی برای بیماران شوند. تعبیه کاتترهای مخصوص تحت بی حسی در محل چسبندگی و استفاده از تزریق ترکیبات دارویی خاصی در آن مناطق  بدون نیاز به جراحی مجدد چسبندگیها را برطرف نموده و سبب درمان بیماران شود.

از موارد دیگر استفاده از تزریقات داخل ستون فقرات درمان بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاع می باشد . در این بیماران تورم بافت نرم داخل کانال نخاع بهمراه تغییر شکل دیسکهای کمری و تغییرات استخوانی سبب تنگ شدن کانال و فشار بر رشته های عصبی میگردد.  تزریق ترکیبات خاص دارویی میتواند با نازک کردن بافت نرم متورم داخل کانال سبب رفع فشار و از بین رفتن علائم فشار روی اعصاب شود. با توجه به اینکه این روش بدون نیاز به بیهوشی انجام میشود در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی که عمدتا مسن میباشند میتواند روش درمانی مناسبی برای عمل جراحی باشد.

در کلیه بیماران ذکر شده انجام تزریقات داخل کانال نخاع باید در اتاق عمل و با استفاده از دستگاه فلوروسکوپ و شرایط کاملا استریل انجام شود.

مراجعه بیماران  مبتلا به کمردرد و دردهای انتشار یافته به اندام تحتانی به کلینیک های درد راههای جدیدی را جهت درمان پیش رویشان قرار خواهد داد.

دکتر مجید حیدریان

فوق تخصص درد

رفرنسها:

Buenaventura RM, Datta S, Abdi S, Smith HS.Systematic review of therapeutic lumbar transforaminal epidural steroid injections. Pain Physician. 2009 Jan-Feb;12(1):233-51 

Transforaminal Epidural Steroid Injections in Lumbosacral RadiculopathyA Prospective Randomized StudyVijay B. Vad, MD, Atul L. Bhat, MD,• Gregory E. Lutz, MD, and Frank Cammisa, SPINE Volume 27, Number 1, pp 11–16 

Study Protocol- Lumbar Epidural Steroid Injections for Spinal Stenosis (LESS): a double-blind randomized controlled trial of epidural steroid injections for lumbar spinal stenosis among older adultsJanna L Friedly, Brian W Bresnahan, Bryan Comstock, Judith A Turner, Richard A Deyo BMC Musculoskeletal Disorders 2012, 13:48  

 AbdiS, Datta S, Trescot AM, Schultz DM, Adlaka R, Atluri SL, et al. Epidural steroids in the management of chronic spinal pain: a systematic review. Pain Physician 2007;10:185-212 

Buenaventura RM, Datta S, Abdi S, Smith HS. Systematic review of therapeutic lumbar transforaminal epidural steroid injections. Pain Physician 2009;12:233-51

 Lee JW, Kim SH, Lee IS, Choi JA, Choi JY, Hong SH, et al. Therapeutic effect and outcome predictors of sciatica treated using transforaminal epidural steroid injection. AJR Am J Roentgenol 2006;187:1427-31

عمل دیسک با لیزر یا تخلیه دیسک بدون جراحی بروش بسته

جهت اطلاعات بیشتر, مشاوره, پذیرش  و درمان بروش زیر با شماره تلفن ۸۸۰۲۹۹۰۰ تماس گرفته یا روی آدرس لینک که در انتهای مطلب با رنگ آبی درج شده کلیک کنید.

دکتر مجیدحیدریان  فوق تخصص درد

چهل سال پیش پزشکان به دنبال راهی بودند شاید بتوانند بدون برش دادن پوست قسمت بیرون زده دیسک را در بیماران مبتلا به فتق دیسکهای کمری خارج کنند.این تلاشها منجر به ابداع روشی شد که در آن تخلیه دیسک  از راه لوله باریکی که از راه پوست به داخل دیسک فرستاده میشد امکانپذیر گردید.

تلاشهای بیشتر در این زمینه در این زمینه وسایل و روشهای دیگری را در انجام این نوع عملها معرفی نمود. روشهایی که همه آنها یک ویژگی مشترک داشتند :

جوگیری از انجام جراحی باز و عدم دستکاری آناتومی طبیعی بدن

مزیت این روشها  نسبت به عمل جراحی باز چیست؟

عدم نیاز به بیهوشی( انجام عمل با بیحسی موضعی)

عدم نیاز به بستری در بیمارستان

عدم وجود زخم و بخیه پس از عمل

عدم وجود درد حین و پس از عمل

برگشت سریع به فعالیتهای روزانه

این روش در چه کسانی این روش قابل انجام میباشد؟

کمر درد یش از ۳ ماه که به درمانها اولیه پاسخ نداده باشد

در ام آر آی انجام شده فتق دیسک گزارش شده باشد

انتشار درد به پا منطبق بر دیسک بیرون زده باشد

دیسک کمتر از ۴۰ درصد ارتفاع خود را از دست داده باشد

 جراحی بسته در چه کسانی غیر قابل انجام است؟

کنده شدن تکه ای از دیسک به داخل کانال نخاع

وجود مشکل حرکتی پیش رونده

شکستگی - تومور - عفونت محل عمل- یا حاملگی

عدم ثبات ستون فقرات

گرفتگی بیش از ۵۰ درصد کانال توسط دیسک

روشهایی که امروزه برای عمل بسته دیسک به کار میروند:

۱.استفاده از دستگاه دکمپرسور

این دستگاه شبیه سوزن بسیار ظریفی است که پس از بیحس کردن پوست به داخل دیسک فرستاده میشود و از راه یک میکروموتور قسمت داخلی دیسک خرد شده و از راه این لوله به بیرون از بدن تخلیه میشود

۲. دستگاه نوکلئوتوم

این دستگاه هم لوله نازکی دارد که وارد قسنت میانی دیسک شده و با فشار آب دیسک را خرد کرده و از بدن خارج میکند.سایز لوله از دکمپرسور درشت تر بوده و حجم تخلیه شده بیشتر است

۳.استفاده از لیزر

پروب لیزر با بیحسی از راه پوست به داخل دیسک فرستاده شده و توسط لیزر آب قسمت داخل دیسک بخار شده و دیسک جمع میشود.

۴.روش کوبلیشن

با استفاده از امواج رادیوفرکونسی قسمت داخلی دیسک به دمای بالا رسیده علاوه بر ترمیم کوچک میگردد

 روش انتخابی برای عمل بسته دیسک کدام است؟

 انتخاب روش انجام کار و نوع وسیله انتخابی به شدت بیرون زدگی دیسک - تعداد دیسکهای مورد عمل و میزان هزینه اختصاص یافته بستگی دارد.

روش انجام این عمل چگونه است؟

عمل بسته دیسک در اتاق عمل و با استفاده از وسیله ای بنام فلوروسکوپ انجام میشود. فلوسکورسکوپ وسیله ای است که توسط اشعه ایکس بطور زنده تصویری از داخل بدن را روی مونیتور نشان می دهد و این امکان را به پزشک میدهد تا بدون شکافتن پوست و عضلات وسیله ای را که شبیه یک سوزن است به داخل دیسک هدایت کند.

این کار با بی حسی موضغی انجام میشود ونیازی به بیهوشی ندارد

پس از عمل

یکساعت بعد از عمل بیمار قابل ترخیص است

تا ۲۴ ساعت باید از خم شدن ناگهانی اجتناب شود

ممکن است تا چند روز نیازمند استفاده از ضد دردهای ساده باشد

یک هفته پس از عمل بیمار میتواند فعالیتهای طبیعی خود را شروع کند

با انجام حرکات ورزشی مناسب پس از عمل بیمار میتواند زندگی سالم - فعال و بدون دردی را تجربه نماید

آیا این روش خطرات و عوارضی هم دارد؟

با توجه به اینکه این کار تحت مونیتورینگ فلوروسکوپی انجام میشود و در انجام آن هیچ قسمتی از بدن آسیبی نمیبیند عارضه جدی را بهمراه ندارد.

آیا در همه بیماران مبتلا به فتق دیسکهای کمری روش قابل انجام است؟

بسیاری از دیسکهای کمری با این روش قابل درمان میباشند. معاینه دقیق و اقدامات تکمیلی مانند ام آر آی و نوار عصب می تواند نوع ضایعه و شدت آنرا نشان دهد. در بسیاری از موارد فقط انجام تزریق ترانس فورامینال زمینه درمان را برای بیمار ایجاد می نماید و حتی عمل بسته نیاز نمی باشد.در موارد شدید تر انجام عملهای بسته ای که توضیح داده شد سبب درمان بیماران میشود .

معدودی از بیماران با بیرون زدگی دیسکهای کمری نیازمند عمل جراحی باز میباشند

در صورت وقوع کمر درد ابتدا به جراحی باز فکر نکنید : چرا ؟

بسیاری از کمر درد ها مربوط به دیسکهای کمر نمیباشند ( در یک سوم افراد طبیعی در صورت انجام ام آر آی اشکال در دیسکهای کمر وجود دارد)

بسیاری از دیسکها به درمانهای ساده پاسخ مناسبی می دهند

عمل بسته دیسک در بسیاری از بیماران دیسکهای کمری قابل انجام است

عمل جراحی باز غالبا گزینه انتخابی آخر درمان است

دکتر مجید حیدریان

فوق تخصص درد

http://drheidarian.blogfa.com

اصلاح وضعيت زندگي در مبتلايان كمردرد

و ديسك كمر

آدرس مطب دكتر دقاق زاده در تهران و اراك:

1: اراك:ميدان شهدا(باغ ملي)،خيابان مخابرات،كلينيك تخصصي وفوق تخصصي قدس(جانبازان)

تلفن: 2223013 الي 14
كد:0861
جهت هماهنگي تلفني در اراك: 09374715665

2: تهران :اتوبان چمران- ابتدای باقرخان غربی -كلينيك طب فيزيكي و توانبخشي تبسم
تلفن:66572220(ده خط)
66576422-3

وقتی دیسک کمر آسیب ببیند

80 درصد افراد در زندگی خود دچار کمر درد می‌شوند. شایع‌ترین علت قابل تشخیص کمردرد، دیسک کمر است. این بیماری زیان اقتصادی بسیاری اعم از دست دادن ساعات کاری و غیره را برای فرد به ارمغان می‌آورد.

علت‌های متفاوتی برای کمردرد وجود دارد. این علل ممکن است خارج از ستون فقرات و حتی علت‌هایی باشد که منشا ستون فقرات و شامل صدمات استخوانی و تومورها باشند.

ستون فقرات از یک سری مهره‌ها تشکیل شده است که از نظر آناتومیک شامل سه قسمت مهره‌های گردنی (7 مهره)، مهره‌های پشت (12 مهره) و 5 مهره کمر می‌باشد.

‌از آنجا که مهره‌های گردن و کمر بیشترین حرکت را دارند، بنابراین به صورت خود به خودی گردن و کمر عمده‌ترین دیسک‌ها را تشکیل می‌دهند و در دو مهره پایین کمر و 3 مهره گردن که بیشترین حرکت را دارند صدمه بیشتری به آنها وارد می‌شود.

یک دیسک دارای یک قسمت بیرونی شامل الیاف فیبروز و یک هسته ژلاتینی مرکزی است که این هسته ژلاتینی خاصیت خون رسانی در بالغین را ندارد و با افزایش سن، آب داخل آن کم می‌شود و در نتیجه در MRI ، رنگ دیسک را سیاه‌تر نشان می‌دهد.

دیسک بصورت بالشتک بین دو مهره عمل می‌کند و ضربات وارده را با حالتی بالشتکی که دارد بین ستون فقرات پخش می‌کند، بنابراین هر چه در تعادل دیسک اختلال بوجود آید و به قسمت ژلاتینی فشار وارد شود باعث می‌شود الیاف فیبروز نتوانند هسته ژلاتینی را در خود نگه دارند و در نتیجه دیسک به سمت بیرون برجسته می‌شود.

در نهایت، بیماران به طور طبیعی با علامت دردهای تیرکشنده از ناحیه کمر به سمت لگن، پا و اندام تحتانی به پزشک مراجعه می‌کنند. این درد از نظر پزشکی درد مکانیکال بوده که در زمان خوابیدن، راه رفتن و ایستادن بروز می‌کند.

فشاری که هنگام نشستن به کمر وارد می‌شود، برابر فشاری است که هنگام ایستادن به مهره‌های کمر وارد می‌شود.

از آنجا که درد دیسک کمر، درد مطلقی نیست، بنابراین در اکثر موارد در بیماران اختلال حس در پا ایجاد می‌شود و بیماران از سوزن سوزن، گزگز، مور مور و سرمای غیرعادی در پا شکایت دارند.

این بیماران به لحاظ کاهش قدرت پا و اختلال حس پا نمی‌توانند در قسمت مچ پا به سمت بالا حرکت کنند، لذا توصیه می‌شود به محض مشاهده اختلال در قدرت پا به پزشک مراجعه نمایند؛ چرا که این علامت خطرناکی است و باید کمتر از 24 ساعت عمل جراحی صورت گیرد که در غیر این صورت بیمار بهبود نمی‌یابد.

استراحت اولین گام در درمان دیسک کمر است. این بیماران باید چند روز به صورت مطلق همراه با مصرف دارو استراحت کنند.

بعضا بیماران به منظور درمان، از مصرف داروهای مسکن و ضد التهاب اجتناب می‌کنند، در حالی که باید جهت کاهش دردهای عصبی و بهبودی سریع‌تر و کامل‌تر از این داروها استفاده شود.

بهبود نیافتن دیسک با استراحت، شروع شدن کمردرد بلافاصله با آغاز فعالیت روزانه پس از استراحت،‌ اختلال در حرکت پا و قدرت عضلانی اندام تحتانی را می توان از موارد نیازمند به عمل جراحی عنوان کرد.

بعضا گاهی دیسک‌ها به جای بیرون زدگی، به سمت مرکز زده شده و سبب فشار به نخاع می‌شود که می‌تواند بدترین عوارض را که باعث عدم کنترل ادرار و مدفوع می‌شود را در پی داشته باشد. در نتیجه این عارضه اورژانسی بوده و باید سریعا تحت عمل جراحی صورت گیرد.

MRI بهترین وسیله تشخیص آسیب دیسک کمر است، ولی از آنجا که MRI برای بیماران پرهزینه است بنابراین کمتر برای بیماران تجویز می‌شود.

درباره جایگزینی دیسک پس از خارج کردن آن می توان گفت، در دیسک‌های گردن سابقا قسمتی از استخوان لگن قرار داده می‌شد، اما در حال حاضر مواد مصنوعی جایگزین دیسک می‌شود.

از سوی دیگر، در دیسک کمر به طور معمول این کار انجام نمی‌شود، چرا که تمام دیسک کمر تخلیه نمی‌شود و مهم‌تر آن که، تخلیه تمام دیسک لازم نیست.

ورزش مرتب و منظم مانند ورزش‌های صبحگاهی، پیاده روی و شنا در جلوگیری از بروز دیسک کمر مناسب است؛ چرا که این ورزش ها به تقویت عضلات کمر و پشت کمک می‌کند.

استفاده از صندلی مناسب در محیط کار و نشستن صحیح و دقت هنگام بلند کردن اجسام سنگین، از توصیه‌های بهداشتی مهم برای کاهش بروز دیسک کمر هستند.

دیسک‌ کمر بیشتر در دهه چهل زندگی بروز می‌کند. ‌مردان به لحاظ فشارهای بدنی بیشتر در معرض خطر دیسک کمر قرار دارند، بنابراین باید توصیه‌های بهداشتی را مد نظر قرار دهند.

منبع:

بخش سلامت تبیان

نقـش فیـزیـوتـر اپـی حرفه اي در درمان فـتق دیسک کمـر

فتق دیسک مهره در ناحیه گردن و کمر بسیار شایع است. علت شیوع در این 2 ناحیه نسبت ضخامت دیسک به ارتفاع مهره است.

لیگامان‌های طولی خلفی بلند هم وقتی به کمر می‌رسند ضخامتشان کم می‌شود. پارگی دیسک زمانی رخ می‌دهد که به طرف جلو یا چپ و راست خم شده‌ایم. در این هنگام گودی کمر کم می‌شود و بالطبع مهره‌ها آسیب‌پذیرتر هم می‌شوند. اگر دیسک به صورت فتق باشد درمان چندان مشکل نیست ولی وقتی یک تکه از دیسک کنده شود و داخل کانال بیفتد، ممکن است درمان جراحی نیز لازم باشد.

در فتق دیسک کمر عضلات کمری به اسپاسم فرو می‌روند و گودی کمر کمتر و تقریبا صاف می‌شود پس فیزیوتراپ باید تلاش کند تا اسپاسم عضلات را از بین ببرد. بیمار را به صورت طاق‌باز و روی شکم خوابانده و دست‌ها را در پهلو قرار می‌دهیم و به بیمار می‌گوییم نفس عمیق بکشد و نفس را در سینه نگه دارد و بعد آهسته نفس را از دهان بیرون دهد. با این تنفس عمیق و آرام شکم حرکت می‌کند و عضلاتی که باعث سفتی ناحیه کمر شده بودند بدون اینکه روی کمر فشار وارد آید شل می‌شوند.

به این ترتیب عضلات ناحیه کمر را به‌طور غیرمستقیم آزاد می‌کنیم. (معمولا با یک جلسه فیزیوتراپی حرفه اي مشکل بیمار حل می‌شود) در مرحله دوم به بیمار می‌گوییم در همان حالت خوابیده آرنج را خم کند و کف دست‌ها را روی زمین قرار داده، سپس به اندازه بازو بلند شود و تاکید می‌کنیم که عضلات لگن و ستون‌فقرات را وارد انقباض نکند و از 1001 تا 1010 بشمارد.

در مرحله بعد از بیمار می‌خواهیم کف دست‌ها را روی زمین قرار دهد و بنشیند تا گودی کمر را به 30 درجه برساند. این کار را باید به طور مرتب انجام دهند. همان‌طور که می‌دانیم فتق دیسک‌کمر جانبی پشتی است و با فیزیوتراپی فتق را به طرف جلو می‌فرستیم. این اعمال کاملا بی‌خطر هستند. 70 تا 80 درصد کمردردها به راحتی درمان می‌شوند و نیازی به عمل جراحی ندارند.

اگر فتق دیسک کمر درمان نشود به درد مزمن تبدیل می‌شود. در نوع مزمن، بیمار دچار مشکلات روحی‌روانی نیز می‌شود و آستانه درد بیمار آنقدر پایین می‌آید که حتما نیاز به داروهای آرام‌بخش و خواب پیدا می‌کند. تمرین‌های درست فیزیوتراپ وقتی است که درد به تدریج کم شده و به طرف مرکز حرکت کند یعنی اگر درد بیمار در ناحیه پاست به زانو و سپس به کمر برسد. وخیم‌ترین وضعیت در تمرین‌های نادرست وقتی است که کمر بهبودیافته و درد پا شروع شود.

اگر درد بیمار بیش از 3 ماه طول بکشد یعنی مزمن شده است و درمان هم به مراتب سخت‌تر می‌شود. متاسفانه بعد از 3 ماه عضلات آتروفی شده و شاهد تغییر فرم در پا خواهیم بود.

http://www.arezooclinic.com/

آدرس مطب دكتر دقاق زاده در تهران و اراك:

1: اراك:ميدان شهدا(باغ ملي)،خيابان مخابرات،كلينيك تخصصي وفوق تخصصي قدس(جانبازان)

تلفن: 2223013 الي 14
كد:0861
جهت هماهنگي تلفني در اراك: 09374715665

2: تهران :اتوبان چمران- ابتدای باقرخان غربی -كلينيك طب فيزيكي و توانبخشي تبسم
تلفن:66572220(ده خط)
66576422-3

نشستن و ایستادن صحیح در کمردرد

كمردردهای حاد، شدید و ناگهانی، معمولا با گذشت زمان و درمان مناسب، برطرف می‌شوند.

برای اینكه این دوره زودتر و علمی‌تر بگذرد به توصیه‌های زیر عمل كنید:

1- نشستن:

طی ده تا بیست روز اول پس از كمردرد؛

الف: حتی المقدور كمتر بنشینید و سعی كنید مدت زمان نشستن از 10 تا 15 دقیقه بیشتر نشود.

ب: در زمان نشستن از یك بالش كوچك برای پُر كردن گودی كمر خود استفاده كنید و توجه داشته باشید كه پشتی صندلی شما سفت باشد.

پ: روی زمین ننشینید یا در حالت لمیده نباشید.

ت: مفاصل ران و زانوی شما در حالت زاویه ی قائمه قرار گیرند. پاها را به صورت ضربدری نگذارید و سعی كنید كف پایتان روی سطح صافی قرار گیرد (در صورت لزوم از چهارپایه‌های كوتاه یا بالشی برای زیر پا استفاده كنید).

ث: باسن شما كاملا به انتهای كفی صندلی بچسبد، كاملا صاف و كشیده بنشینید (سعی كنید انحنای ستون فقرات تا حد امكان كاهش یابد). این حالت را برای چند ثانیه حفظ كنید. 

سپس به آرامی تكیه دهید (زاویه پشتی صندلی ازمحور عمود 10 درجه بیشتر باشد).

ج: از صندلی‌های با پشتی بلند و دسته‌دار استفاده نمایید. چرا كه نشستن روی نیمكت یا صندلی‌های غیر مناسب باعث افزایش انحناهای غیر طبیعی بدن شده، موجب افزایش درد و مشكلات شما خواهد شد.

چ: در محل كار ارتفاع صندلی خود را تنظیم كنید، به میز كارتان نزدیك باشید و حتی‌المقدور سطح آن را شیب دار كنید، به گونه‌ای كه به جای خم شدن بیش از حد ستون فقرات شما، سطح میز به صورت شیب دار قرار گیرد.

آرنج و دست‌های خود را حتی‌المقدور آویزان نكنید و از دسته‌های صندلی برای راحت‌تر قرار گرفتن آنها استفاده نمایید.

شانه‌هایتان را سفت نكنید.

ح: وقتی روی صندلی نشسته‌اید، از چرخش بدن استفاده نكنید، چرا كه این حركت فشار زیادی به ستون فقرات وارد می‌آورد، سعی كنید به جای این كار، كل بدن را بچرخانید.

خ: با احتیاط از جا بلند شوید و به جای فشار بر ستون فقرات برای تغییر وضعیت، از عضلات پا استفاده كنید. خم شدن به جلو در وضعیت ایستاده، یا جلو دادن شكم مطلقا توصیه نمی‌شود، چرخش حول محور كمر ممنوع است.

2- رانندگی:

حداقل طی ده تا بیست روز اول پس از كمردرد حاد؛

الف: از بالش‌های كوچكی برای حمایت عضلات و مهره‌های كمر استفاده كنید.

ب: حتی‌المقدور صندلی را به فرمان نزدیك كنید تا به كاهش گودی كمرتان كمك كند.

3- ایستادن:

حداقل طی ده تا بیست روز اول پس از كمردرد حاد؛

الف: در زمان ایستادن سر رو به جلو، شانه‌ها مستقیم، سینه به جلو و تحمیل متعادل وزن به هر دو پا باشد.

ب: از ایستادن طولانی مدت در یك وضعیت خودداری كنید.

پ: حتی‌المقدور ارتفاع میز كارتان را در سطحی مناسب تنظیم كنید.

ت: در زمان ایستادن سعی كنید از یك زیرپایی مناسب استفاده كنید و هر چند دقیقه، یك پای خود را روی آن قرار دهید.

ث: اگر در آشپزخانه مشغول كار هستید، درب كابینت زیر ظرفشویی را باز كنید و هر چند دقیقه یكی از پاها را روی كف آن بگذارید. (به جای زیرپایی)

ج: حتی‌المقدور وسایلی را كه بیشتر به آنها احتیاج دارید در سطح بالاتر و اصطلاحا دم دست‌تر قرار دهید تا مجبور نباشید مرتباً برای برداشتن آنها به پایین خم شوید.

در صورت ضرورت، به جای خم شدن و تا كردن كمر، از زانوهایتان كمك بگیرید و وسیله مورد نظر را حتی‌المقدور به بدن خود نزدیك كنید آنگاه با احتیاط و به آرامی بلند شوید.

چرا برخی دیسک کمر می گیرند و درمان آن چیست و…؟ سؤالاتی است که با آقای دکتر محمد مهدی نژاد کاشانی، متخصص ارتوپدی و عضو جامعه جراحان ارتوپدی ایران در میان گذاشتیم که ایشان به آنها پاسخ داده است:

- آقای دکتر !اصطلاح دیسک کمر را برایمان توضیح بدهید و آیا این اصطلاح رایج درست است؟
- هر انسان معمولاً ۲۶ مهره در ستون فقرات خود دارد. مهره ها بوسیله صفحات انعطاف پذیری به نام دیسک بین مهره ای از یکدیگر جدا می شوند. در واقع هر فرد در حالت طبیعی دارای چهار دیسک کمر می باشد و لذا وجود دیسک کمر بیماری محسوب نمی شود.
اگر بنا به دلایلی دیسک از قسمت عقبی خود دچار بیرون زدگی یا فتق شود، این قسمت بیرون زده روی نخاع یا رشته های نخاع فشار وارد می کند و سبب بروز درد در ناحیه کمر با انتشار به پاها می شود.
مردم به اصطلاح به این بیماری دیسک کمر می گویند که البته اصطلاح درست آن فتق دیسک کمری می باشد. این بیماری، بیماری سیاتیک نیز خوانده می شود.

دیسک کمر
- علت ایجاد فتق دیسک چیست؟ و از نظر پاتولوژی چه اتفاقی می افتد؟
- از حدود ۱۵ سالگی به بعد دیسک بین مهره ای دچار تغییراتی می شود که اجتناب ناپذیر است. این تغییرات به کاهش میزان آب موجود در دیسک و کاهش انعطاف پذیری آن منجر می شود. این تغییرات در برخی افراد زودتر بروز می کند و در برخی دیرتر دیده می شود. در صورت وارد آمدن فشار نامناسب به دیسک فرسوده، قسمت پشتی دیسک دچار فتق یا بیرون زدگی می شود و این بیرون زدگی روی نخاع یا رشته های آن فشار وارد می کند.

- مکانهای شایع فتق دیسک در کجا است؟ و بیماران با چه علایم بالینی به شما مراجعه می کنند؟
- فتق دیسک ممکن است در ناحیه گردن، پشت یا کمر ایجاد شود. اگر فتق در ناحیه گردن باشد، بیمار دچار درد در ناحیه گردن و شانه و بازو می شود. اگر فشار روی نخاع زیاد باشد، بیمار علایمی نظیر گزگز و مورمور، بی حسی، سرد یا گرم شدن، احساس ضعف و درد در ناحیه ساعد، کف دست و انگشتان پیدا می کند.
فتق دیسک در ناحیه کمری، سبب بروز درد در ناحیه کمر و باسن و پشت یا جلوی ران می شود. اگر فشار روی رشته های نخاعی زیاد باشد، بیمار از ناحیه زانو به پایین علایمی نظیر درد، بی حسی، گزگز و مورمور، احساس سردی یا گرمی، گرفتگی مکرر عضلانی، ضعف یا لاغر شدن را تجربه می کند، بیماری که دچار دیسک کمری است نمی تواند براحتی خم شود و هنگام خم شدن احساس می کند که رگی در پشت زانویش کشیدگی پیدا می کند. درد بیمار با سرفه زدن تشدید می شود.
گاهی بیماران فقط از وجود گزگز و مور مور یا ضعف یا درد در ناحیه ساق، مچ پا یا انگشتان پای خود شاکی هستند و کمر آنها اصلاً درد ندارد. برای بیشتر این بیماران پذیرش اینکه مشکلات آنها به علت وجود بیماری در ناحیه کمر است، خیلی سخت است.

- چگونه می توان فتق دیسک را از بیماری های ارتوپدی تشخیص داد؟
- بیماری های متعددی هستند که سبب کمردرد با انتشار به پاها می شوند. از بین آنها بیماری هایی که بیشتر با فتق دیسک کمر اشتباه می شوند، عبارتند از: کشیدگی رباطها یا عضلات کمر، تنگی کانال نخاع، آرتروز کمر، برخی از بیماری های روماتیسمی، عفونتهایی مثل تب مالت، تومورها و بیماری های سیستم ادراری نظیر سنگ کلیه.

- فتق دیسک چه درمانهایی دارد؟
- درمان براساس شدت بیماری فرق می کند. در موارد شدید که بیرون زدگی دیسک بزرگ است و سبب فلج اندامهای تحتانی و یا بی اختیاری در دفع ادرار یا مدفوع می شود، جراحی باید به سرعت انجام شود. در مواردی که با فتق دیسک فلج مختصری ایجاد شده است، اما بتدریج میزان فلج رو به افزایش است نیز باید فوری جراحی صورت بگیرد. در سایر موارد معمولاً به بیمار به مدت یک هفته تا ۱۰ روز استراحت نسبی توصیه می شود.

طی این مدت بیمار باید از نشستن حتی الامکان پرهیز کند و از خم و راست شدن و برداشتن اشیای سنگین یا رانندگی نیز دوری نماید. معمولاً طی این مدت به بیمار داروهای مسکن تجویز می شود. اغلب بیماران طی این مدت ۱۰ روزه، بهبود قابل توجهی پیدا می کنند. می توان بعد از ۱۰ تا ۱۴ روز از زمان شروع بیماری، برای بیمار ورزشهای مخصوصی را تجویز نمود که آب درمانی و راه رفتن در آب در قسمت کم عمق استخر می باشد و نیز نرمشهای کششی برای عضلات کمر و شکم نیز مفید است.
می توان از فیزیوتراپی نیز در این مرحله سود جست. تأثیر روشهای درمانی نظیر طب سوزنی، حجامت، استفاده از زالو و داغ کردن ثابت نشده است. روشهای درمانی «کایروپراکتیک» در دیسک کمر ممکن است خطرناک باشد و در درصد کمی از بیماران ممکن است سبب تشدید علایم شود.

اگر ۴ تا ۶ هفته از درمان بیمار مبتلا به فتق دیسک کمری بگذرد و بیمار همچنان درد شدیدی بخصوص در پاها احساس کند یا فلج خفیف، اما پایداری در اندام تحتانی وجود داشته باشد به طوری که بیمار نتواند فعالیتهای روزمره خود را بخوبی انجام دهد، انجام جراحی توصیه می شود.

- این درمانها چقدر مفید است؟
- درصد زیادی از بیمارانی که فتق دیسک کمری دارند با درمانهای یاد شده و بدون جراحی کاملاً بهبود می یابند. البته احتمال عود کردن بیماری در آنها در آینده وجود دارد و باید مواردی نظیر پرهیز از برداشتن اشیای سنگین را همیشه رعایت کنند.
در برخی از بیماران، علایم بیماری حالت مزمن پیدا می کند و تا ماهها و یا حتی سالها بیمار بصورت دوره ای با علایم بیماری دست و پنجه نرم می کند.
در بیمارانی که مورد عمل جراحی قرار می گیرند، اگر انتخاب بیمار مناسب باشد و جراحی بخوبی انجام گیرد، انتظار می رود بیمار بین ۹۰ تا ۹۵ درصد بهبود یابد. بیشتر بیماران بعد از عمل نیز از درد کمر، گزگز و مور مور خفیف و احساس سرد شدن پاها شکایت دارند.

- عمل جراحی فتق دیسک چه عوارض احتمالی در بیمار دارد؟
- به طور کلی هیچ عمل جراحی بدون عارضه نمی باشد. اگر شدت بیماری در حدی باشد که نیاز به جراحی داشته باشد و جراح تبحر کافی داشته باشد. احتمال بروز عوارض پس از عمل جراحی خیلی ناچیز است.
عوارض عبارتند از ۱- عفونت ۲- چسبندگی اطراف رشته های نخاع ۳- قطع رشته های نخاع در حین عمل ۴- آزاد سازی ناقص رشته های نخاع حین عمل
اگر این عوارض بروز کند، ممکن است بیمار بعد از عمل احساس بهبود پیدا نکند یا در موارد نادر، احساس کند درد و ضعف بیشتری پیدا کرده است.

- چه توصیه هایی به افراد دارید؟
- فتق دیسک کمر بیماری نیست که به طور کامل قابل پیشگیری باشد، اما بهتر است تمام افراد سالم از برداشتن و جا به جا کردن اشیای سنگین پرهیز کنند. انجام حرکات ورزشی نیز می تواند احتمال بروز بیماری فتق دیسک را کاهش دهد.
در صورتی که درد کمر داشته باشید و این درد به داخل ران یا ساق تیر بکشد، حتماً به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

- راه‌های درمان بیرون زدگی و پارگی دیسک کمر کدام است؟
- اگر بیمار به موقع مراجعه کند و هنوز بیماری خیلی پیشرفت نکرده باشد، در اکثر این بیماران با دادن داروهای شل‌کننده و ضدالتهاب، مراحل حاد برطرف می‌شود.

مرحله بعدی درمان، انجام فیزیوتراپی می‌باشد. متعاقب آن با تقویت عضلات اطراف ستون فقرات به وسیله ورزش یا تحریکات الکتریکی، بار و فشار وارده به ستون فقرات را کم می‌کنیم تا مشکل بیماری کاهش یابد. ولی اگر بیماری دیسک کمر در مراحل پیشرفته باشد و فرد دچار پارگی و بیرون زدگی و فشار روی ریشه عصبی شده باشد، در این مرحله نمی‌‌توان از روش‌های ذکر شده استفاده کرد. به عبارتی هر کدام از روش‌های درمانی، زمان و مورد خاصی باید داشته باشند تا نتیجه مطلوب گرفته شود؛ به‌طور مثال زمانی که دیسک به ریشه عصبی فشار می‌آورد، ممکن است فیزیوتراپی و ورزش کردن باعث تشدید درد و حتی علایم عصبی و فلج‌های مختلفی شود، بنابراین در این مرحله حتما باید از عمل جراحی استفاده کرد.

- آیا بعد از درمان دیسک کمر، امکان عود مجدد وجود دارد؟
- در تمام روش‌های درمانی دیسک کمر، امکان عود مجدد وجود دارد، ولی معمولاً عودها در سطوح بالا‌تر و پایین‌تر دیسک درمان شده ی قبلی اتفاق می‌افتد. البته گاهی ممکن است در همان سطح قبلی هم اتفاق بیفتد. اگر بیمار مراحل درمان را به خوبی انجام دهد و ورزش‌هایی را که برایش تجویز شده ادامه دهد و وزن خود را نیز کاهش دهد، ممکن است تا آخر عمر هیچ مشکل برایش پیش نیاید، ولی اگر مراحل درمانی را کامل انجام ندهد، امکان عود مجدد وجود دارد. در روش‌های جراحی هم به همین ترتیب می‌باشد. وقتی بیمار عمل می‌شود، به او توصیه می‌شود که به تقویت عضلات بپردازد و در کنار تقویت عضلات فیزیوتراپی را هم ادامه بدهد. نباید وزنه‌های سنگین را بلند کند و کارهای اشتباهی را که قبلا انجام می‌‌داده تکرار کند. در غیر این صورت ممکن است در همان سطح اولیه و یا سطوح دیگر دچار در رفتگی دیسک شود. روش‌های عمل جراحی نیز متفاوت است و از عمل‌های کوچک و بسته تا عمل‌های باز و بزرگ انجام می شود.

به عنوان مثال اگر سطح در رفته فقط یک سطح باشد و بیمار لاغر باشد و میزان در رفتگی نیز کم باشد، در این موقع از روش‌های عمل بسته می‌توان استفاده کرد. اگر کمی شدیدتر باشد، از روش‌های میکروسکوپی استفاده می‌کنیم و اگر خیلی شدید باشد و چندین سطح را گرفتار کرده باشد و بیمار چاق نیز باشد، ناچارا باید از روش‌های باز و وسیع استفاده شود.

چگونگی درمان و نوع عمل توسط پزشک تشخیص داده می شود و برای هر بیمار، عمل جراحی متناسب با شرایط وی در نظر گرفته می‌شود.

- عدم درمان به موقع دیسک کمر چه عواقبی ممکن داشته باشد؟
- عدم درمان به موقع دیسک کمر باعث بدتر شدن وضعیت بیمار خواهد شد و درد بیمار را تشدید خواهد کرد. ممکن است به خاطر یک عمل کوچک، مجبور شویم عمل‌های بزرگ‌تری را انجام دهیم و حتی ممکن است باعث تخریب دیسک و تخریب خود مهره و سرخوردگی مهره شود و در نتیجه مجبور شویم که از یک عمل کاملا وسیع، با کار گذاشتن پلاتین و وسایل خاص فلزی در کمر بیمار استفاده کنیم. عدم درمان به موقع ممکن است باعث عوارضی مانند بی‌حس‌های دائمی یا اختلالات حرکتی شود که این عوارض باعث افتادگی پا و کشیدن و لنگی پا خواهد شد.

همچنین عدم درمان به موقع ممکن است باعث ایجاد مشکلات ادراری و مثانه‌ای شود و یا مشکلات اسفنکتر مقعد به وجود بیاورد و بیمار نتواند ادرار و مدفوع خود را نگه دارد. این مشکلات در آقایان باعث ایجاد ناتوانی‌های جنسی هم می‌شود. به علت این که اعصاب مانند دیگر نسوج و پوست قابل ترمیم نمی‌باشند و اگر صدمه ای به آنها برسد، دیگر به حالت اولیه بر نمی‌گردند، بنابراین قبل از صدمه شدید، باید حتما نسبت به درمان اقدام کرد.

- در درمان این بیماران با چه مشکلاتی مواجه هستید؟
- خوشبختانه اکنون در درمان این بیماران با مشکل خاصی مواجه نیستیم و بسیاری از امکانات و وسایل، چه تشخیصی و چه زمانی، موجود می‌باشد. حتی یک سری امکانات قابل حمل و نقل وجود دارد که برای بعضی از بیماران، که نیاز به یک سری وسایل خاص دارند، توسط شرکت‌ها و تکنسین‌های آنها فراهم می‌شود.
توصیه کلی شما به افراد مبتلا و دیگر افراد کدام است؟

بهترین توصیه این است که پیش‌گیری بهتر از درمان می‌باشد. پس در مرحله اول باید سعی کنیم که اصلا مبتلا به این بیماری نشویم. می‌بایستی در این ارتباط تمام مواردی که باعث پیش‌گیری از ایجاد این بیماری می‌شود را رعایت کنیم؛ از جمله ورزش کردن، کاهش وزن، عدم بلند کردن اجسام سنگین و هول دادن اجسامی مانند اتومبیل یا بلند کردن اتومبیل.

ورزش ملایم روزانه داشته باشیم تا بدنمان همیشه در فرم ایده‌ال قرار گیرد و عضلات وضعیت طبیعی را حفظ نمایند و استخوان‌ها دچار پوکی نشوند.

همچنین باید تغذیه مناسبی داشته باشیم (تغذیه مناسب به معنی زیاد خوردن نیست، بلکه به معنی درست خوردن می‌باشد). از میوه‌جات و سبزی‌جات و لبنیات حتماً در وعده‌های غذایی استفاده کنیم. در معرض نور خورشید به مقدار لازم قرار گیریم. درست بنشینیم یا بخوابیم یا راه برویم؛ مثلا موقع مطالعه، پشت‌میز و صندلی قرار بگیریم و اگر می‌خواهیم تلویزیون نگاه کنیم، لم ندهیم یا کج نشویم و یا در تخت خواب و به حالت نیم خیز مطالعه نکنیم. رعایت این موارد باعث می‌شود فشار بر روی دیسک‌های مختلف از جمله دیسک کمر، دیسک گردن و سایر قسمت‌ها، وارد نشود.

برای درمان حتما به موقع اقدام شود، و پزشک طرف مشاوره، فردی باشد که تبحر و اطلاعات کافی داشته باشد. البته به یاد داشته باشید که تنها علت کمردرد، دیسک کمر نمی‌باشد و کمر درد علل بسیار متفاوتی دارد و بر حسب مورد، باید بیماران درمان شوند.

ممکن است علت‌های درد کمر، مشکلات تغذیه‌ای و متابولیکی مانند بیماری دیابت، نقرس یا تمام بیماری‌های التهابی و عفونی و حتی بدخیمی‌ها باشند. بنابراین در صورت بروز کمردرد حتما به پزشک مراجعه کنید تا بر حسب مورد خاص، کمردرد درمان شود.

گروهی از بیماران، اظهار می‌نمایند که نگران فلجی شدن بعد از عمل جراحی هستند، بنابراین باید گفت که به هیچ وجه به اظهارات ناآگاهانه و غیرعلمی اطرافیان توجه نکنند و مطمئن باشند چنان چه برای درمان این بیماری به موقع اقدام کنند، امکان فلجی وجود ندارد. اصولا با پیشرفت‌هایی که در علم پزشکی انجام گرفته (پیشرفت‌های تشخیصی و درمانی)، اصلا فلج بعد از عمل پیش نمی‌آید و به هیچ‌وجه نباید نگران باشند. ولی اگر خیلی دیر به پزشک مراجعه کنند، امکان آسیب‌ جدی به ریشه‌های عصبی در اثر بیرون زدگی‌ها و پاره شدگی‌ها وجود خواهد داشت و ممکن است علایمی مثل افتادگی پا و لنگی پا برایشان ایجاد شود. البته قابل ذکر است چنان چه بیماری افتادگی و لنگی پا و حالت فلج ایجاد شود، مسلما نباید این انتظار باشد که بعد از عمل کاملاً سالم شوند و مانند بقیه افراد راه برود.

به‌طور کلی باید گفت: دیسک کمر بیماری ای نیست که افراد نگران شوند و چنان چه به موقع درمان گردد، حتماً از سلامتی کامل برخوردار خواهند شد

منبع:ايران جديد

http://www.iranew.com

ورزشها وتمرينات براي کاهش بيرون زدگي

ديسک كمر(درمان كمردرد با ورزش)

فتق ديسک( lumbar disk herniation ) به بيرون ‌زدگي ديسک ‌هاي بين مهره ‌اي از محل طبيعي خود گفته مي ‌شود. ديسک ‌ها مانند بالشتک ‌هاي ضربه‌ گير در بين مهره‌ هاي ستون فقرات قرار مي ‌گيرند. وقتي ديسکي دچار بيرون ‌زدگي شود مي ‌تواند به اعصاب اطراف خودش فشار وارد کند و باعث درد شديد شود. سقوط، تصادفات، وارد شدن کشش مداوم به کمر، بلند کردن اجسام سنگين يا چرخش ناگهاني کمر همگي مي‌ توانند باعث بيرون‌ زدگي ديسک شوند.

البته گاهي اوقات بدون آن که هيچ آسيبي به ستوان فقرات وارد شود، ديسک دچار بيرون ‌زدگي مي‌ شود. بيرون زدگي ديسک کمر باعث کمردرد، بي ‌حسي، درد و سوزن سوزن شدن پاها و اختلال در دفع ادرار و مدفوع مي ‌شود. بيرون ‌زدگي ديسک گردن هم با اين که درد کمتري دارد ولي مي ‌تواند باعث بي ‌حسي و گزگز در دست‌ ها شود يا ايجاد مشکلاتي در حرکت گردن نمايد. حرکات زير جهت بازتواني فتق ديسک توصيه مي ‌شوند.

حرکت اول:

به يک سمت دراز بکشيد طوري که پاها، لگن و شانه‌ ي شما در يک امتداد قرار گيرند. به ساعد خود تکيه کرده و خود را از زمين بلند کنيد، در اين حالت آرنج شما بايد درست در زير شانه قرار گيرد.

سعي کنيد 15 ثانيه در همين وضعيت باقي بمانيد و سپس به آرامي به وضعيت اول برگرديد.

اين حرکت را در طرف مقابل نيز تکرار کنيد و سعي کنيد به مرور زمان بالا ماندن را تا يک دقيقه افزايش دهيد.

حرکت دوم:

به پشت بخوابيد طوري که هر دو زانوي شما خم باشند و مچ يکي از پاهاي خود را روي زانوي پاي ديگر قرار دهيد. ران پايي که پايين قرار گرفته را با دست بگيريد و زانوي همين پا را به سينه نزديک کنيد.

در اين حالت بايد در ناحيه باسن احساس کشش کنيد.

15 تا 30 ثانيه به همين وضعيت بمانيد.

اين حرکت را 3 بار تکرار کنيد.

حرکت سوم:

ابتدا براي مدت 5 دقيقه روي شکم بخوابيد. اگر براي تان دشوار است مي ‌توانيد يک بالش زير شکم خود قرار دهيد. اين کار باعث مي‌ شود درد کمر يا پاي شما برطرف شود. وقتي توانستيد بدون بالش 5 دقيقه به شکم بخوابيد مي‌ توانيد مراحل بعدي را دنبال کنيد.

پس از آن که 5 دقيقه به شکم دراز کشيديد، براي 5 دقيقه ديگر در حالت درازکش به روي ساعدهاي خود تکيه کنيد. سپس مجددا براي يک دقيقه به حالت درازکش قرار بگيريد. بعد کف دست ‌ها را به زمين فشار داده و آرنج را باز و سعي کنيد تنه ي خود را از زمين بلند کنيد. دقت کنيد که استخوان لگن نبايد از زمين بلند شود. فقط براي يک ثانيه در اين حالت بمانيد و دوباره تنه خود را روي زمين قرار دهيد. در طول اين حرکت نبايد در پاهاي خود دردي را احساس کنيد ولي احساس درد در کمر طبيعي است.

اين حرکت را 10 بار تکرار کنيد.

حرکت چهارم:

به حالت چهار دست و پا قرار بگيريد. عضلات شکم خود را منقبض کنيد و در همين حالت يکي از دست‌ ها و پاي مخالف را به طور همزمان از زمين بلند کنيد.

اين موقعيت را براي 5 ثانيه حفظ و حرکت را با دست و پاي مخالف هم تکرار کنيد.

اين حرکت را 10 بار تکرار کنيد.

دكتر عباس دقاق زاده

پزشك-متخصص طب فيزيكي و توانبخشي -بيماري هاي عضلات،استخوان،مفاصل، ديسك وستون فقرات،كمردرد وگردن درد،
ورزش درماني ،طب سوزني،دردهاي اسكلتي وعضلاني،درمان غير جراحي ديسك وستون فقرات
نوار عصب وعضله،ليزر درماني وفيزيوتراپي

اشتباه رایج درباره كمردرد!

درمان كمردرد

کمردرد می تواند به دلایل مختلفی بروز کند، اما شش اشتباه جالب و رایج در رابطه با کمردرد وجود دارد که به ترتیب زیر است:

1- می‌گویند اولین و بهترین درمان کمردرد، استراحت مطلق برای مدتی طولانی است.

بر خلاف این عقیده که قبلا بین پزشکان و بیماران رواج داشت، این روزها بیشتر پزشکان معتقدند که استراحت مطلق بویژه برای مدت طولانی ، کار درستی نیست و داشتن فعالیت‌های سبک، روند بهبود کمردرد را تسریع می‌کند.

البته یک دوره کوتاه استراحت غالبا مفید است، ولی استراحت مطلق، آن هم برای مدتی طولانی، ضررش بیشتر از فایده است.

2- می‌گویند آخرین و موثرترین درمان کمردرد، ‌جراحی است.

جراحی، آخرین درمان است، ولی موثرترین نیست. در واقع، هیچ روش جراحی موثری برای درمان کمردردهای ناشی از مشکلات عضلات و بافت‌های نرم وجود ندارد و جراحی معمولا برای مشکلاتی مانند فتق دیسک بین‌مهره‌ای و اسپوندیلوز استفاده می‌شود، آن هم به عنوان آخرین انتخاب.

با این همه، اگر شما دردی شدید و مداوم دارید که به هیچ درمانی جواب نمی‌دهد، یا در اثر فشار بر نخاع و ریشه ‌های عصبی دچار ضعف عضلانی پیش‌رونده یا اختلالات عصبی نظیر عدم کنترل ادرار و مدفوع شده‌اید، ممکن است جراحی برایتان سودمند باشد.

اگر دچار کمردرد هستید، بهتر است از تشک‌های نسبتا سفت استفاده کنید و البته خوابیدن روی سطوح خیلی سفت نیز توصیه نمی‌شود.

4- بعضی‌ها توصیه می‌کنند، اگر می‌خواهید فشار کمتری به کمرتان وارد شود، روی شکم بخوابید.

خوابیدن به شکم اصلا برای کمر مناسب نیست. بهترین حالت خوابیدن برای آنها که کمر درد دارند، خوابیدن به پهلو و خوابیدن به پشت است.

بهتر است به پهلو بخوابید و پاهایتان را اندکی به سمت شکم جمع کنید و بالشی را هم میان زانوهایتان قرار دهید و اگر تمایل دارید که به پشت بخوابید، بهتر است پایتان را کمی بالاتر از سطح بدنتان (مثلا روی یک بالش) قرار دهید، یا این‌که بالشی را زیر زانوهایتان قرار دهید تا قوس طبیعی کمرتان حفظ شود.

5- بعضی‌ها خیال می‌کنند، کمردرد بیماری سالمندان است.

کمردرد، سن و سال نمی‌شناسد و 70 درصد آدم‌ها در طول زندگی‌شان لااقل یک بار کمردرد می‌گیرند. ضمن این‌که بعضی مطالعات نشان می‌دهد که حتی بین 30 تا 50 درصد نوجوانان 15 تا 16 ساله نیز از کمردرد رنج می‌برند.

شیوه نامناسب نشستن و خوابیدن، ورزش‌های نامناسب، کم ‌تحرکی‌های طولانی و استفاده از کوله‌پشتی‌هایی که وزنشان از 15 درصد وزن بدن بیشتر باشد، از شایع‌ترین علت کمر درد نوجوانان به حساب می‌آید.

6- می‌گویند بیشتر کمردردها ناشی از مشکلات دیسک، مهره‌ها و نخاع است.

در بیشتر موارد، کمردرد هیچ ربطی به مهره‌ها و دیسک و نخاع ندارد و علت آن صرفا کشیدگی عضلات و رباط‌های پشت است. عامل این کشیدگی هم چیزی نیست جز بلند کردن اجسام سنگین، بلند کردن نادرست اجسام، حرکت ناگهانی در ناحیه کمر، نشستن یا خوابیدن نادرست و موارد مشابه.

بخش سلامت تبیان

http://www.tebyan.net/

پیشگفتار

انسان اشرف مخلوقات است  و بهمین سبب هیکل و اسکلت او در عین پیچیدگی، ظرافت خاص و ساختار بسیار دقیقی داشته و هرگونه تغییر غیرطبیعی یا فشار نامناسبی که بر این ساختار دقیق وارد شود، مشکلات فراوانی را به دنبال خواهد داشت.

ستون فقرات و نخاع شوکی که در میان آن قرار دارد از مهمترین قسمتهای بدن بوده و در عین حال بدلیل شکل خاص بدن انسان و فعالیتهای وی، در معرض بیشترین فشارها قرار دارند و به همین دلیل اکثر افراد در آغاز دهه سوم زندگی از درد و ضایعات مختلف در این ناحیه شاکی می باشند. تجربه ثابت کرده است که علت اغلب ضایعات و ناراحتی های کمردرد، عدم رعایت وضعیت های صحیح در فعالیتهای مختلف و همچنین وارد آوردن فشارهای بیش از حد تحمل مهره ها، در ستون فقرات و همچنین ضعف عضلانی می باشد، لذا با رعایت بهداشت کار و وضعیتهای صحیح در فعالیتهای روزمره و تقویت عضلات ضعیف ستون فقرات از بروز اکثر این مشکلات پیشگیری خواهد شد.

درمجموعه حاضرکه برایتان درنظرگرفته ایم ودرچند قسمت حضورتان ارائه می کنیم ، اساس مطلب بر این اصل استوار است که ساختمان ستون فقرات به زبان ساده توضیح داده شده و سپس نحوه صحیح انجام فعالیتهای روزانه و ورزشهایی جهت تقویت عضلات مؤثر و در حفظ سلامت ستون فقرات مطرح می شود.

کمر (THE Back)

برای درک بهتر علل کمردرد، دانستن تشریح و عمل فقرات اهمیت بسزایی دارد. ستون فقرات از مهره ها و دیسکهای بین مهره ای که به صورت یک در میان قرار گرفته اند تشکیل شده، بنابراین ساختمان آن به گونه ای است که دیسک می تواند در حین حرکات به جهان مختلف جا به جا شود. (شکل 1)

مهره ها که عناصر استخوانی فقرات را تشکیل می دهند، ساختمان نامنظم و پیچیده ای دارند اما ساختمان دیسکها ساده بوده و شکل آنها گرد می باشد.(شکل 2)

همانگونه که در شکل شماره 2 مشاهده می شود تنه مهره ها وزن بدن را تحمل می کند و بدین ترتیب وزن از بالا به پایین منتقل می گردد، ضمناً در پشت هر مهره کانالی وجود دارد که محل عبور نخاع شوکی و اعصاب می باشد، نخاع شوکی بخش مهمی از سیستم ارتباطی بدن بوده و پیامهای عصبی قسمتهای مختلف بدن از جمله پیامهای مربوط به درد و سایر حسها از طریق این سیستم به مراکز بالا منتقل می گردند. همچنین انتقال پیامهای مغز به عضلات بدن توسط این سیستم صورت می گیرد. به هر مهره ، 2 نوع زائده استخوانی متصل است.

1- زوائد محل اتصال عضلاتی در طرفین و پشت مهره ها.

2- زوائد مفصلی در بالا و پایین مهره ها که با زوائد مشابه از مهره های بالایی و پایین یا مفاصل را می سازند.

  وجود این مفاصل باعث می شود که فقرات بتوانند خم شده و بچرخند. در صورت عدم وجود این مفاصل ، راه رفتن سخت و مشکل می گردد. (مانند آدم آهنی) در بدن 29 مهره وجود دارد که از این تعداد ، 24  مهره توسط دیسکها از یکدیگر جدا می باشند و 5 مهره  باقیمانده به یکدیگر جوش خورده  قسمت پشتی لگن و استخوان خاجی را پدید می آورند. مهره ای که توسط دیسکهای بین مهره ای از یکدیگر جدا شده اند (24 مهره) می توانند حرکت کنند و بنابراین مهره های متحرک نام دارند. (شکل 3- الف) مهره های متحرک شامل 7 مهره  گردنی ، 12 مهره  سینه ای  (که محل اتصال دنده ها هستند) و 5 مهره کمری  (بین دنده ها و لگن) می باشند.

در کمردرد ، 5 مهره پایین فقرات که مهره های کمری نام دارند ، گرفتار می شوند. در شکل(3- ب) محل آخرین دیسک کمری مشخص شده است. همانگونه که در تصویر مشاهده می شود، این دیسک اولین دیسکی است که آسیب دیده و بنابراین علل مهمی در کمردردها می باشد. گرچه در بحث کمردرد ، بیشتر 5 مهره کمری مورد توجه می باشد اما نباید اولین مهره  لگنی (یا خاجی) راکه در حقیقت سطح اتکای فقرات متحرک است، از نظر دور داشت.

در شکل (4) ناحیه ای از فقرات که بیشترین فشار بر آن وارد می شود ، نشان داده شده است. در این تصویرها  4 مهره  پایین کمر اولین مهره  خاجی از پشت دیده می شوند و چون در آن قسمتی از کانال برداشته شده ، امتداد نخاع شوکی و شاخه های عصبی آن قابل مشاهده بوده و جسم مهره ها و دیسک مهره ای بین آنها را نیز می توان دید.

در شکل (5) ارتباط بین مهره و دیسک و همچنین محل عبور عصب در اطراف زوائد استخوانی مشاهده می شود. درحقیقت این شکل ، منطقه  آسیب پذیر کمر را نشان داده و در آن محل پارگی دیسک بین آخرین مهره  کمری و اولین مهره خاجی مشخص می باشد که بدین ترتیب موضع کمردرد را می توان تعیین کرد. فقرات از مهره ها ، دیسکها و اعصاب تشکیل شده است. مهره ها شامل 24 مهره  متحرک و  5 مهره  ثابت می باشد. مهره های متحرک به نوبه خود به 7 مهره گردنی ،12 مهره سینه ای و 5 مهره  کمری تقسیم شده اند. 5 مهره غیرمتحرک نیز مهره  خاجی یا لگنی ناصره می شوند. قسمتهای مختلف مهره ها عبارتند از:

1- تند مهره که وزن را تحمل می کند.

2- زوائدی که مفاصل را پدید آورده و محل اتصال عضلات می باشند.

3- کانالی که محل عبور نخاع شوکی و اعصاب می باشد.

کمردرد (THE PROBLEM)

وضعیت بدن انسان (به علت نحوه ایستادن و راه رفتن) با وضعیت سایر موجودات زنده متفاوت می باشد. او می کوشد که تعادل خود را در یک سطح اتکای کوچک حفظ نماید، یعنی انسان «صاف» می ایستد. وضعیت ایستادن انسان مانند یک بطری وارونه است .(شکل 6)

 با این تفاوت که انسان باید وزنش را جابه جا کند. این جابجایی توسط عضلات انجام شده و با انقباض سریع عضلات، موقعیت پاها تنظیم گردیده و از افتادن جلوگیری می شود. راه رفتن انسان ارادی است. او ابتدا وزنش را به طرف جلو منتقل کرده و آنگاه پاهایش را به جلو می برد تا وزن را تحمل کند. راه رفتن مهارتی پیچیده است و به همین علت الگوی راه رفتن طبیعی نوزاد انسان، در 3 سالگی پدیدار می شود. در حالیکه اکثر حیوانات در عرض چند هفته اول بعد از تولد می تواندن به طور طبیعی راه بروند. تنها مشکل ناشی از وضعیت صاف بدن، حفظ تعادل نیست بلکه انسان برای راه رفتن به طور مستقیم از لحاظ فیزیکی نقص هایی دارد. همانگونه که پیش ازاین گفته شد ، اولین استخوان خاجی به این علت به صورت سطح اتکا عمل می کند که مهره های متحرک بر روی آن قرار می گیرند اما این سطح اتکا موازی با سطح زمین قرار نگرفته، بلکه با یک زاویه  40 درجه ( به طور متوسط) به طرف جلو شیب دارد. (شکل 7)

زاویه  شیب این مهره بین 20 تا 70 درجه متغیر است. بنابراین افراد برای حفظ وضعیت صحیح فقرات و توزیع مساوی و وزن، باید در حین راه رفتن بدنشان را کمی به طرف جلو بیاورند اما انسان بدین شکل عمل نمی کند. وی از ابتدا کودکی به دلایل مختلف تشویق و حتی مجبور به راه رفتن بطور «مستقیم» می شود. برای راه رفتن به طور مستقیم، فرد باید فقراتش را به طرف عقب خم کند. در نتیجه نحوه  توزیع وزن تغییر یافته و کل بدن وضعیت نامناسبی پیدا می کند.

در شکل (8) این تغییر شکل غلط نشان داده شده است. همانگونه که درشکل (8 -الف) مشاهده می شود خم شدن به طرف جلو و خمیدگی زانوها موجب از بین رفتن انحنای طبیعی فقرات می گردد. (مانند دوران تولد) این انحنای به علت وضعیت صاف در ایستادن ایجاد می شود. (شکل 8- ب) انحناهای ناحیه کمری فقرات اهمیت ویژه ای دارند که در بخشهای بعدی بدان خواهیم پرداخت.

شکل (9) فقرات انسانی را نشان می دهد که به طور صاف ایستاده است. همانگونه که مشاهده می شود فقرات دیگر صاف نبوده و شکل S را پیدا کرده اند.

سئوال بعدی که در این رابطه با این تغییر شکل مطرح می شود این است که در کمرچه رخ می دهد که موجب درد

می شود؟

اولین و واضح ترین نتیجه انحنای S مانند فقرات، تغییر نحوه  توزیع وزن روی قسمت های مختلف آن و دیسک های نرم بین مهره ها می باشد. در صورتی که این انحناها وجود نداشت باشند ، وزن به طور مساوی از کل سطح هر یک از دیسکها منتقل می شود اما وجود آنها موجب می گردد که بیشتر وزن، از طریق لبه های پشتی دیسک ها در کمر و گردن و بندهای جلویی دیسکها در سرتاسر ناحیه  سینه ای منتقل شود.

با نگاه مجدد به شکل (5) نتیجه این جابجایی وزن مشخص می شود. از آنجایی که مهره های تحتانی فشار بیشتری راتحمل می کنند، بنابراین بیشتر در معرض ضایعه قرار دارند. در صورت وارد شدن فشار اضافی بر آخرین مهره  کمری، چون مهره های سخت و استخوانی می باشند این فشار به  دیسک نرم زیرین منتقل شده و موجب پارگی آن می گردد. همانگونه که مشاهده می شود ماده  داخلی دیسکها از طریق محل پارگی خارج شده و عصب را تحت فشار قرار

می دهد. در پارگی دیسک 2 نکته  قابل توجه وجود دارد:

 اولا : آنکه پارگی دیسک خاصیت تحمل فشار آن را از بین می برد، در نتیجه موقعیت مهره  بالایی تغییر کرده و در تماس با مهره  پایینی خود قرار می گیرد.

ثانیاً : این تغییر باعث دررفتگی تدریجی مفاصل و تنگ شدن سوراخ هایی که اعصاب از آن عبور می کنند ، می شود. بدین ترتیب ممکن است هنگامی که فرد ایستاده ، عصب به طور دائمی تحت فشار قرار گیرد. (شکل 10)

از آنجایی که تماس زوائد خارجی مهره های چهارم و پنجم کمری موجب ایجاد یک مفصل کاذب تحمل کننده وزن می گردد ، می تواند به نوبه  خود باعث کمردرد شود. دیسک بعدی که تحت فشار ایجاد شده ممکن است صدمه ببیند چهارمین دیسک کمری است البته پارگی این دیسک به ندرت دیده می شود و در صورت پارگی، تماس زوائد خاری مهره ها باعث جلوگیری از دررفتگی مفصل شده و در نتیجه قطر سوراخ محل عبور عصب به میزانی باقی می ماند که عصب تحت فشار قرار نمی گیرد.

در نتیجه مشکل اصلی کمردرد در اکثر موارد وجود این تغییرات می باشد. انسان هنگام سعی کردن برای آنکه صاف بایستد، به شدت فقراتش را تغییر شکل داده و این موجب می شود که وزن بدن بر بعدهای پشتی دیسک های بین مهره ای در کمر و گردن وارد می شود. درد و دیسک چهارم  و پنجم کمری که در اکثر کمردردها دچار ضایعه می شوند فشار بیشتری بر ناحیه پشتی مهره ها وارد شده و این فشار ازمهره ها به دیسکهای بین مهره ای منتقل می شود.

بنابراین پنجمین دیسک کمری (گاهی چهارمین دیسک کمری) پاره گردیده و هسته وارد کانال نخاعی می شود ، در نتیجه اعصاب نخاعی تحت فشار قرار می گیرند. علاوه بر ورود دیسک آسیب دیده به کانال عصبی، عصب در سوراخ بین مهره ای تحریک می شود. این حالت جز در سطح پنجمین مهره  کمری، بندرت رخ می دهد. در این موارد خم شدن به عقب، فشار روی عصب را به میزان زیادی افزایش می دهد.

پنجمین دیسک کمری در اکثر افراد در سن 20 سالگی دچار پارگی می شود و در نتیجه بیشتر مردم در این سن کمردرد دارند اگرچه درد مقابل توجهی را تجربه نکرده باشد.  درقسمت های بعدی در خصوص درمان کمر درد ، روش های انجام فعالیتهای طبیعی روزانه ، ایستادن ، نشستن ، خوابیدن ، بلند کردن اشیاء ، ورزشهای درمانی و... مطالبی را ارائه خواهیم داد .

فواید ورزش درمانی در درمان کمردردورزش درمانی باعث درمان انواع مختلف کمردرد می شود ورزش تاثیرات مختلفی روی اعضاء بدن می گذارد که این تاثیرات دارای فواید درمانی زیادی هستند و به این شکل باعث درمان علتهای اصلی کمردرد می گردد
اکنون به تعدادی از تاثیرات درمانی ورزش اشاره میکنیم
1_ ورزش منظم، باعث کاهش وزن افراد چاق و رسیدن به وزن متناسب می شود این موضوع فشار وارد بر کمر را کم کرده و باعث درمان کمردردهایی میشود که به خاطر اضافه وزن ایجاد شده اند
2_ ورزش باعث بیشتر شدن انعطاف بدنی می گردد انعطاف بدنی ، توانایی حرکات در جهات مختلف را افزایش می دهد و کمردر های حاصل از خشکی کمر را درمان می کند
3_ به وسیله ی ورزشهای مخصوص می توان عضلات شکم و کمر را تقویت کرد عضلات قوی از ستون فقرات محافظت می کنند و از آسیب دیدگی آن جلوگیری می نمایند عظلات نیرومند می توانند از دیسکهای آسیب دیده حفاظت کنند و کمردردهای حاصل از صدمات دیسک را درمان نمایند

آموزش روش صحیح نرمشها جهت درمان کمردرد
1_ پیاده روی و دویدن آرام:پیاده روی باعث کاهش وزن می شود و میتوان گفت بهترین ورزش جهت کم کردن وزن ، پیاده روی یا دویدن آرام می باشد پیاده روی علاوه بر کاهش وزن باعث پیشگیری از گسترش پوکی استخوان می شود
پیاده روی در فضای باز و محیطی آرام و نشاط بخش باعث درمان افسردگی و ناراحتی روانی و کمردرد های حاصل از این ناراحتی می شود

روش انجام:پیاده روی را از مقدار کم ( پنج دقیقه در روز) شروع کرده و اندک اندک آن را زیاد کنید و به نیم ساعت در روز برسانید
مقدار پیاده روی برای کاهش وزن باید از 20 دقیقه بیشتر باشد
پیاده روی باید با سرعتی متوسط انجام گیرد برای بدست آوردن سرعت پیاده روی باید از ضربان قلب استفاده کنید برای این کار نبض خود را رد حین پیاده روی بشمارید سپس با استفاده از فرمول زیر سرعت پیاده روی را بدست آورید
(تعداد نبض در یک دقیقه در حالت پیاده روی = سن _180)
اگر نبض شما کمتر می زند ، سرعت خود را بالا ببرید و اگر نبض شما سریعتر می زند ،باید سرعت پیاده روی را کمتر کنید

2_ شنا و انجام حرکات در آب:شنا یکی از ورزشهای مفید برای بسیاری از کمردردها می باشد فشار آب روی عضلات بدن باعث قوی و مستحکم شدن آنها می شود آب باعث کاهش وزن بدن می گردد و فشار وارد بر ستون فقرات کم می شود از طرفی آب در برابر حرکات بدن مقاومت می کند و انجام حرکات نیاز به قدرت بیشتری دارند

روش انجام:ابتدا به طور آرام وارد قسمت کم عمق استخر شوید و از شیرجه زدن و جهش در آب خودداری کنید سپس به طور آرام در آب قدم بزنید بعد به طرف پشت و از سمت چپ و راست در آب قدم بزنید و بعد از آن سعی کنید از جلو و سپس از پشت روی آب دراز بکشید

3_ انجام حرکات روی صندلی
حرکت اول:روی صندلی بنشینید و بدن را به سمت جلو خم کنید هنگام خم شدن به سمت جلو عضلات خود را راحت قرار دهید و شانه ها را به سمت جلو آزاد کنید و اجازه دهید دستان شما به طرف پایین کشیده شوند 5 ثانیه در این حالت قرار بگیرید ، سپس به حالت اول بر گردید و 5 ثانیه صبر کنید ، این حرکت را سه بار تکرار کنید

حرکت دوم:روی صندلی نشسته و یک زانوی خود را به بغل بگیرید و 10 ثانیه صبر کنید ، سپس زانوی دیگر را در بغل گرفته و 10 ثانیه صبر کنید این حرکت را پنج بار تکرار کنید

4_ انجام حرکات به حالت دراز کش
حرکت اول: به پشت روی زمین دراز بکشید و سپس زانوهای خود را توی شکم خود جمع نمائید و با دستهای خود دور زانوها را قلاب کرده و زانوها را به طور کامل به شکم بچسبانید 10 ثانیه در این حالت باقی بمانید و سپس به آرامی پاها را رها کرده و روی زمین بگذارید واین حرکت را 3 مرتبه انجام دهید ( انجام این حرکت در هنگام کمردرد اشکالی ندارد)

حرکت دوم:به پشت روی زمین دراز بکشید اکنون دستهای خود را به حالت کشیده در بالای سر خود قرار دهید و سعی کنید بدن خود را بکشید ( مثل اینکه می خواهید خود را چند سانتی متر بلندتر کنید) در این حالت عضلات شما کشیده می شود و قوس کمر شما بیشتر می شود به طوری که احساس می کنید تنها پاشنه های پا و بالای کمر شما روی زمین است 10 ثانیه در این حالت باقی بمانید سپس 10 ثانیه به حالت دراز کش استراحت کنید این حرکت را 3 مرتبه تکرار کنید( این حرکت برای افرادی که قوس کمرشان کم شده است و یا دیسکهای یا مهره های آنها فشرده است مفید است)

حرکت سوم: به پشت روی زمین دراز بکشید و پاهای خود را صاف و کشیده روی زمین قرار دهید اکنون پای راست خود را از زمین بلند کنید و 10 ثانیه آن را بالاتر از زمین قرار دهید سپس پای راست را روی زمین قرار داده و پس از 3 ثانیه استراحت پای چپ را بلند کنید و 10 ثانیه آنرا بالا نگهدارید سپس 3 ثانیه استراحت کرده و حرکت را از اول شروع کنید این حرکت را 3 بار تکرار کنید( انجام این حرکت باعث تقویت عضلات شکم و پاها می شود و انجام آن در زمان کمر درد ، بدون اشکال است)

منبع:http://azaroloum.parsiblog.com

راهنماي بیماران پس از عمل دیسک کمر

فتق دیسک بین مهره ای

معمولی ترین مشخصه فتق دیسک کمری، کمر درد با انتشار به قسمت های پایین ، باسن و زیر زانو در امتداد عصب سیاتیک است

اقدامات زیر جهت کاهش درد کمر موثر می باشند:

1- اجتناب کردن از در معرض سرما بودن در طی ورزش.

2- حفظ وزن مناسب

3- استفاده از پارچه لوله شده کمری یا بالش برای نشستن

4- انجام هر گونه ورزش باید مطابق با نظر فیزیوتراپ باشد.

5- در طی ایستادن طولانی، یک پا را روی پله یا چارپایه قرار دهید .

6- استفاده از گرما و سرما

7- استفاده از شکم بند یا کمربند طبی جهت محدود کردن حرکات اضافی کمر طبق دستور پزشک.

لطفا به دستورات زیر پس از عمل دیسک کمر توجه فرمائید :

1- از بخیه های محل عمل مراقبت بعمل آورید.

2- محل بخیه ها را خشک و تمیز نگه داشته و یا پانسمان خشک روی آنرا بپوشانید.

3- در صورت بروز هر گونه علائم مربوطه به عفونت نظیر، تب، قرمزی، محل زخم، ترشح از محل بخیه ها و تورم و سفت شدن محل زخم ، و زیاد شدن درد به پزشک خود اطلاع دهید .

4- دستورات پزشک را در مورد بلند کردن اشیاء ، بالا رفتن از پله ، رانندگی، ورزش، کارهای بدنی، فعالیت جسمی و بازگشت به محل کار را رعایت فرمائید .

5- از پوشیدن کفش های پاشنه بلند خودداری نمائید.

6- فعالیت را به تدریج و در حد تحمل افزایش دهید، از فعالیت هایی که باعث کشیدگی و خمیدگی فقرات می شود خودداری نمائید .

7- از رانندگی، ایستادن و نشستن بمدت طولانی، پس از عمل جراحی خودداری نمائید .

8- در موقع خواب از تشک مناسب و سفت استفاده نمائید .

9- ورزش هایی که مخصوص تقویت عضلات شکم و لگن می باشند انجام دهند (مطابق با نظر پزشک و فیزیوتراپ. )

10- در صورت بروز سردرد شدید و ترشح مایع شفاف یا کمی زرد رنگ از پانسمان فوراً به پزشک خود اطلاع دهید .

11- هر گونه ضعف عضله ، بی حسی ، مورمور شدن را به اطلاع پزشک خود برسانید.

12- اختلاف عمل روده ممکن است برای چند روز پس از عمل بصورت تهوع، نفخ شکم و یبوست مشخص شود که باید اطلاع داده شود.

13- بی اختیاری و مشکل تخلیه روده یا مثانه را به اطلاع پزشک خود برسانید .

14- دستورات دارویی پس از ترخیص را طبق دستور پزشک مصرف نمائید از مصرف بی رویه داروها خصوصا مسکن خودداری نمائید.

15- به بیماران توصیه می شود وزن مناسب را حفظ کند زیرا اضافه وزن بدن فشار زیادی روی قسمت تحتانی کمر ایجاد می کند.